Kampania na rzecz krwi – w Bydgoszczy

W ostatnich dniach tegorocznych wakacji kapeheci z Torunia i Bydgoszczy zareagowali na potencjalne przejawy homofobii w Regionalnym Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Bydgoszczy (RCKiK Bydgoszcz). Jeszcze wiosną tego roku KPH Toruń otrzymało sygnał, że w bydgoskiej placówce służby zdrowia nie pozwala się oddawać krwi osobom homoseksualnym obu płci. Na sprawę ponownie zwrócił uwagę jeden z naszych bydgoskich kapehetów, który z dziennikarską dociekliwością dotarł do kwestionariuszy dla potencjalnych krwiodawców (dostępnych także elektronicznie, na stronie www.rckik-bydgoszcz.com.pl/start/formularze). Jak wynikało z ich treści, za „zachowania ryzykowne” z punktu widzenia zakażenia np. HIV uznano także kontakty seksualne między mężczyznami (tzw. MSM) i kontakty seksualne między kobietami. W efekcie tego „odradzano” osobom utrzymującym takie kontakty oddawanie krwi.

Reakcja KPH Toruń nastąpiła oficjalnie i na piśmie – w dniu 16 sierpnia 2007 roku wezwaliśmy RCKiK Bydgoszcz do zmiany treści kwestionariuszy (zobacz). Przypomnieliśmy przy tym, że KPH prowadziło w 2006 roku akcję mająca na celu „otwarcie” krwiodawstwa dla osób homoseksualnych, a także – że ówczesną akcję wsparł Rzecznik Praw Obywatelskich.

Na odpowiedź RCKiK Bydgoszcz nie musieliśmy długo czekać (zobacz). Z krótkiego pisma wynikała rzecz dla nas najważniejsza: potencjalnie homofobiczne kwestionariusze zostaną wycofane i zastąpione nowymi, w których nie będzie zapisów o tym, jakoby stosunki seksualne między osobami jednej płci były ryzykowne i dyskwalifikowały takie osoby jako krwiodawców. W tej beczułce miodu była jednak ukryta łyżka dziegciu: do pisma RCKiK Bydgoszcz dołączono wyniki raportu holenderskiej organizacji European Blood Alliance (EBA), zgodnie z którymi dyskwalifikacja osób homoseksualnych jako krwiodawców jest uzasadniona (zobacz).

W podziękowaniu za mającą nastąpić zmianę kwestionariuszy, skierowanym do RCKiK Bydgoszcz (zobacz), postanowiliśmy się odnieść do całości sprawy.

Po pierwsze: cieszymy się, że RCKiK Bydgoszcz zmieni kwestionariusze. To ważne, a przy tym korzystne dla krwiodawstwa jako takiego.

Po drugie: będziemy śledzić sytuację. Zareagujemy, jeśli do zapowiedzianej zmiany nie dojdzie w rozsądnym czasie, jeśli obietnica RCKiK Bydgoszcz okaże się bez pokrycia.

Po trzecie: raport EBA to złożona sprawa. Uważamy, że nie może być tak, żeby wyrwana z kontekstu statystyczna prawidłowość była powodem dyskryminacji. W swoim piśmie daliśmy wyraźnie do zrozumienia, że nie można porównywać ryzyka zakażenia uśrednionego dla całości populacji – osób heteroseksualnych, homoseksualnych i wszystkich innych – z ryzykiem dla wąskiej grupy – MSM. Podkreśliliśmy, że to nie orientacja homoseksualna jest przyczyną wyższego ryzyka zakażenia, ale częsta zmiana partnerów seksualnych. Ten czynnik występuje w dużo wyższym natężeniu w społeczności homoseksualnej, bo jej członkom trudniej utworzyć stabilne związki. Przyczyną takiego stanu rzeczy jest model kultury, oparty na związkach osób różnej płci, i narosłe w związku z tym uprzedzenia wobec wszelkiej odmienności; innymi słowy: homofobia.

Gdyby z ogółu populacji heteroseksualnej „wyciągnąć przed nawias” osoby często zmieniające partnerów seksualnych, to okazałoby się, że ryzyko zakażenia jest w ich przypadku równie wysokiej jak dla MSM-ów. Dopiero takie porównanie byłoby uczciwe i pokazałoby prawdziwą przyczynę podwyższonego ryzyka zakażenia i przeciwwskazanie dla oddawania krwi.

Mamy nadzieję, że zmiana kwestionariuszy dla krwiodawców w RCKiK Bydgoszcz nastąpi szybko. Mamy też nadzieję, że nasze argumenty zostaną uznane za słuszne. To ważne, żeby ograniczeniu homofobii towarzyszyło zrozumienie dla naszych działań i dążeń – tym bardziej w tak wrażliwej sferze, jak służba zdrowia.

- Pismo do RCKiK Bydgoszcz z dnia 16.08.2007
- Odpowiedź RCKiK Bydgoszcz (pismo przewodnie)
- Odpowiedź RCKiK Bydgoszcz (załącznik - raport EBA)
- Pismo do RCKiK Bydgoszcz z dnia 31.08.2007